ทักษะที่คนยุคใหม่ต้องมีเพื่อให้รอดในยุค AI

Hard Skill เปรียบเหมือนกล้ามเนื้อที่แข็งแกร่ง Soft Skill เปรียบเหมือนความยืดหยุ่นของกล้ามเนื้อ นักกีฬาที่ดีต้องมีทั้งสองอย่าง คนทำงานยุคใหม่ก็เช่นกัน

Speakers:

• อ. เวท ชไลเวท พิพัฒพรรณวงศ์ ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร บริษัท นายน์เอ็กซ์เพิร์ท จำกัด
• อ.ป๊อป ดร.ทรงศักดิ์ พุ่มสวัสดิ์ ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร บริษัท คีย์โซลูชั่นเทรนนิ่ง จำกัด
• คุณแสตมป์ กันตณัฐ วุฒิธร ผู้ช่วยผู้จัดการฝ่ายวิเคราะห์สินทรัพย์ดิจิทัล จาก บริษัท บิทคับ แล็บส์ จำกัด

ในงาน MOU Ceremony ของ Bitkub Academy x 9Expert x Key Solutions Training ณ ห้อง Zillaspace FYI Center 

The Next Humans Skills ทักษะที่คนยุคใหม่ต้องมีเพื่อให้รอดในยุค AI

คุณเคยสงสัยไหมว่า ในยุคที่ AI สามารถทำงานได้เก่งกว่ามนุษย์ในหลายๆ เรื่อง แล้วทักษะอะไรที่จะทำให้เรายังมีคุณค่าในตลาดแรงงาน?
จากงาน Bitkub Blockchain Technology Conference ที่จัดขึ้นเมื่อเร็วๆ นี้ ผู้เชี่ยวชาญด้าน Digital Transformation จาก 3 องค์กรชั้นนำ ได้มาร่วมแชร์มุมมองเรื่อง "The Next Humans Skills" หรือทักษะที่มนุษย์ยุคใหม่ต้องมี ไม่ว่าจะเป็น

• อ.เวท ชไลเวท - CEO ของ 9Expert Training และ Microsoft MVP
• อ.ป๊อป ทรงศักดิ์ พุ่งสวัสดิ์ - CEO ของ Key Solution Training
• แสตมป์-กันตณัฐ วุฒิธร ผู้ช่วยผู้จัดการฝ่ายวิเคราะห์สินทรัพย์ดิจิทัล จาก บริษัท บิทคับ แล็บส์ จำกัด

บทความนี้จะพาคุณไปทำความเข้าใจว่า ทำไมในยุคที่ AI เข้ามามีบทบาท เราถึงต้องมีทั้ง Hard Skills และ Soft Skills พร้อมๆ กัน และจะเตรียมตัวอย่างไรให้พร้อมรับมือกับการเปลี่ยนแปลง

The Next Humans Skills คืออะไร?

มุมมองจาก 3 ผู้เชี่ยวชาญ
อาจารย์เวท มองว่า The Next Humans Skills คือ "ทักษะในยุคใหม่ที่มวลมนุษย์จะต้องมี" ซึ่งประกอบด้วย

• ความสามารถในการเรียนรู้สิ่งใหม่
• ความสามารถในการปรับตัว (Adaptability)
• ความเข้าใจและนำเทคโนโลยีมาใช้ เพื่อลดต้นทุนและเพิ่มประสิทธิภาพ

คุณป๊อป เปรียบเทียบแบบเข้าใจง่ายว่า
"Hard Skill เปรียบเหมือนการจัดการน้ำในเหตุการณ์น้ำท่วม ต้องมีระบบ มีการวางแผน วิเคราะห์ข้อมูล แต่ Soft Skill คือการสื่อสาร การสร้าง Empathy กับคนที่ได้รับผลกระทบ การทำงานร่วมกันระหว่างภาครัฐ-เอกชน เราขาดอย่างใดอย่างหนึ่งไม่ได้" สิ่งสำคัญที่คุณป๊อปเน้นคือ ไม่เกี่ยวกับอายุ แต่เกี่ยวกับความสามารถในการเรียนรู้และปรับตัว คุณแสตมป์ จาก Bitkub มองว่า The Next Humans Skills ต้องมี 3 ด้าน +1

1. Financial Literacy - ความรู้ด้านการเงิน
2. Digital Literacy - ความรู้เรื่อง AI และ Automation
3. Soft Skill Management - ทักษะที่ AI ทำไม่ได้
4. Health Literacy (+1) – การดูแลสุขภาพ

ทำไมต้องมีทั้ง Hard Skills และ Soft Skills?

เปรียบเทียบกับการเล่นกีฬา

คุณป๊อปให้ตัวอย่างที่เข้าใจง่ายว่า

• กล้ามเนื้อที่แข็งแกร่ง = Hard Skills (เทคนิค เครื่องมือ)
• ความยืดหยุ่นของกล้ามเนื้อ = Soft Skills (การสื่อสาร ภาวะผู้นำ)

นักกีฬาที่ดีต้องมีทั้งสองอย่าง ถ้ามีแค่กล้ามเนื้อแข็งแรงแต่ไม่ยืดหยุ่น ก็บาดเจ็บง่าย ในโลกการทำงานก็เช่นกัน

• มี Hard Skills อย่างเดียว = มีเครื่องมือแต่ไม่รู้จักทำงานร่วมกับคน
• มี Soft Skills อย่างเดียว = เป็นคนดี ทำงานด้วยแล้วมีความสุข แต่ขาดประสิทธิภาพ

ตัวอย่างจากโรงงานในจีน

คุณแสตมป์เล่ากรณีโรงงานในจีนที่น่าสนใจ

• เดิม: มีพนักงาน 1,500 คน
• 3 ปีต่อมา: เหลือเพียง 15 คน

คำถามคือ 15 คนที่เหลืออยู่มีอะไรต่างจากคนอื่น?
คำตอบ: พวกเขามีทั้ง Hard Skills ที่สามารถควบคุม AI ได้ และ Soft Skills ที่ทำให้พวกเขาเป็น Manager ที่ดี

สถิติที่ต้องรู้: ตลาดแรงงานไทยปัจจุบัน

คุณแสตมป์แชร์ข้อมูลที่น่าตกใจเกี่ยวกับรายได้ของคนไทย

รายได้เฉลี่ยของคนไทย

• GDP per Capita: ~7,000 ดอลลาร์ต่อปี
• ผู้ประกันตนมาตรา 33: 24 ล้านคน

การกระจายรายได้

• 60% ของคนไทยมีเงินเดือน 7,000-15,000 บาท
• 15% มีเงินเดือนเกิน 25,000 บาท
• 5% มีเงินเดือนเกิน 50,000 บาท (ซึ่งเป็นขั้นต่ำของประเทศอุตสาหกรรม)
• 2% มีเงินเดือนเกิน 80,000 บาท

ความหมายของตัวเลขเหล่านี้

ในยุคที่คนจากต่างประเทศเข้ามาทำงานในไทยมากขึ้น และคนไทยมีข้อจำกัดด้าน:

• ภาษา
• เทคโนโลยี

การอัปสกิลตัวเองจึงเป็นเรื่องที่หลีกเลี่ยงไม่ได้

Human Intelligence ที่ AI ทำไม่ได้

คุณป๊อปนำเสนอแนวคิดที่น่าสนใจว่า นอกจาก AI (Artificial Intelligence) แล้ว เรายังต้องพัฒนา HI (Human Intelligence) ใน 5 ด้าน:
1. Emotional Intelligence (EQ) ความฉลาดทางอารมณ์

• ควบคุมอารมณ์ได้
• ในยุคที่ข้อมูลข่าวสารถาโถมเข้ามา คนมีแนวโน้มใจร้อนขึ้น
• ต้องฝึกให้เป็นคนใจเย็น รู้จักจัดการอารมณ์

2. Social Intelligence ความฉลาดทางสังคม

• ความสามารถในการเข้าสังคมกับผู้อื่น
• ไม่ใช่แค่เก่งด้านเทคนิค แต่ต้องสื่อสารและทำงานร่วมกับคนอื่นได้
• ตัวอย่าง: วิศวกรที่เก่งแต่เป็นคนขี้อาย ก็ต้องพัฒนาด้านนี้

3. Judgment Intelligence ความฉลาดในการตัดสินใจ

• เลือก A หรือ B ได้อย่างถูกต้อง
• ไม่ตัดสินผิดพลาดจากข้อมูลที่ได้รับ
• สำคัญมากเพราะส่งผลกระทบต่อผลลัพธ์

4. Meaning Intelligence ความฉลาดในการสร้างคุณค่า

• ทำให้คนอื่นรู้สึกว่าเขามีคุณค่า
• ถ้าเป็นหัวหน้า ลูกน้องอยากทำงานด้วย
• ถ้าเป็นลูกน้อง หัวหน้าอยากทำงานด้วย

5. Ethical Intelligence ความฉลาดด้านจริยธรรม

• รู้ว่าอะไรควรทำ อะไรไม่ควรทำ
• สำคัญมากในยุคที่เทคโนโลยีก้าวหน้า
• เกี่ยวข้องกับ ESG และความรับผิดชอบต่อสังคม

องค์กรจะเริ่มต้นพัฒนา AI Skills ได้อย่างไร?

อาจารย์เวทแนะนำ 3 คีย์เวิร์ดหลัก
1. DATA (ข้อมูล)

• AI ชอบข้อมูล
• ข้อมูลที่ดี = AI ที่เก่ง
• องค์กรต้องเริ่มจัดการข้อมูลให้เป็นระบบ

2. AUTOMATION (ระบบอัตโนมัติ)

• งานซ้ำๆ ที่เสียเวลา → Automation → AI Automation
• ประหยัดเวลาและต้นทุน

3. AI (ปัญญาประดิษฐ์)

• AI Agent ที่ทำงานแทนคน
• ต่อยอดจาก Automation

ขั้นตอนการเริ่มต้น AI

ระดับบุคคล

1. เริ่มรู้จัก AI (แม้แค่ตัวฟรี)
2. ลองคุย ลองใช้งาน เรียนรู้ศักยภาพ
3. หา Use Case ที่ใช้ได้จริงในงาน

ข้อควรระวัง

• ห้ามเอาข้อมูลสำคัญของบริษัทไป Chat กับ AI แบบตั้งต้น
• ChatGPT จะเอาข้อมูลไปเทรนต่อได้
• องค์กรควรมี AI Policy ที่ชัดเจน

ระดับองค์กร

1. มีแนวทางหรือ Guideline ที่ชัดเจน
2. จัด Workshop หรือ Hackathon
3. ตั้งเป้า: "1 แผนก 1 Dashboard, 1 Workflow, 1 Agent"

ตัวอย่าง Use Case ที่ทำได้ง่าย

HR Department

• อ่านอีเมลลูกค้า → เก็บข้อมูลอัตโนมัติ
• Resume ของผู้สมัครงาน → ประเมินและตอบกลับอัตโนมัติภายใน 5 นาที
• HR Agent ตอบคำถามเรื่อง Benefits ได้ 24/7

Sales Department

• สร้าง Sales Dashboard แบบ Real-time
• Automate การส่งใบเสนอราคา
• Chatbot ตอบคำถามลูกค้าเบื้องต้น

คำแนะนำสำหรับคนรุ่นใหม่

มุมมองจากคุณแสตมป์: โฟกัสที่ Expertise

หลักการสำคัญ

"The best known is better than the best"
"คนที่เป็นที่รู้จักมากที่สุด ดีกว่าคนที่ดีที่สุด"
ความหมาย: ต่อให้เราเก่งแค่ไหน ถ้าสื่อสารออกมาไม่ได้ ก็ไม่มีประโยชน์

กลยุทธ์สำหรับคนเริ่มต้น

1. เลือกอุตสาหกรรมที่ถูกต้อง
คุณแสตมป์ยกตัวอย่างจากตัวเอง

• ถ้าเข้าสู่อุตสาหกรรมหุ้น = ต้องแข่งกับคนที่ทำมา 30-40 ปี
• แต่ถ้าเข้า Emerging Market (เช่น Crypto) = เริ่มพร้อมกับทุกคน ความขยันชนะ

2. สร้าง Expertise ให้แข็งแกร่ง
เหตุผลที่ต้องมี Expertise

• ถ้าไม่มี → AI ทำแทนได้
• ถ้ามี → เราสั่ง AI ได้ และรู้ว่าผลลัพธ์ถูกหรือผิด
• หัวหน้างานไม่จำเป็นต้องมีเรา ถ้าเขาสั่ง AI ได้เอง

3. พัฒนา Soft Skills ควบคู่ไป
เมื่อเป็น Management Level:

• ไม่ใช่ทำแค่ Task เดียว
• ต้องรู้การเงินของบริษัท (Financial)
• ต้องรู้เรื่องภาษี (Tax)
• ต้องบริหารคน (People Management)

เทคโนโลยีในยุคปัจจุบัน : Nokia vs Smartphone

คุณป๊อปให้อุปมาที่น่าคิด
ยุค Nokia

• ทุกคนใช้เหมือนกัน
• ประสิทธิภาพเท่ากัน
• เล่นแค่เกมงู

ยุค Smartphone

• แต่ละคนมีแอปต่างกัน
• ศักยภาพของแต่ละคนแตกต่างกัน
• คนที่ไม่อัพสกิล = ตกยุค

ข้อคิด: แม้จบการศึกษาเหมือนกัน แต่ถ้าไม่อัพสกิลตัวเองอย่างต่อเนื่อง จะถูกทิ้งห่างโดยคนที่เรียนรู้ตลอดเวลา

Key Takeaways

1. The Next Humans Skills = Hard Skills + Soft Skills
ขาดอย่างใดอย่างหนึ่งไม่ได้ เหมือนกล้ามเนื้อที่ต้องมีทั้งความแข็งแรงและความยืดหยุ่น
2. 3 ทักษะหลักที่ต้องพัฒนา

• Financial Literacy: การลงทุนทำให้เงินเติบโตได้ถึง 10 เท่า
• Digital Literacy: AI และ Automation ไม่ใช่อนาคต แต่เป็นปัจจุบัน
• Soft Skill Management: สิ่งที่ AI ทำไม่ได้และทำไม่ได้

3. พัฒนา 5 Human Intelligence

• Emotional Intelligence (EQ)
• Social Intelligence
• Judgment Intelligence
• Meaning Intelligence
• Ethical Intelligence

4. การเริ่มต้นกับ AI

• เริ่มจากการรู้จัก → ลองใช้ → หา Use Case
• ระวังเรื่องความปลอดภัยของข้อมูล
• เรียนรู้แบบ "Play & Learn"

5. สำหรับคนรุ่นใหม่

• เลือก Emerging Industry ที่เหมาะสม
• สร้าง Expertise ให้แข็งแกร่ง
• พัฒนา Soft Skills ควบคู่ไป
• อย่าลืม: คนที่รู้จักมากกว่า ดีกว่าคนที่ดีที่สุด

เริ่มต้นวันนี้เลย

ไม่ว่าคุณจะอายุเท่าไหร่ อยู่ในตำแหน่งไหน การเรียนรู้และปรับตัวคือกุญแจสำคัญ
อาจารย์เวทฝากไว้ว่า
"ความสามารถของคนไทยในการปรับตัวนั้นสูงมาก เราเคยเป็น Number One ของโลกในการใช้ Facebook แต่ที่สำคัญคือการเอาเทคโนโลยีมาใช้ให้เกิดประโยชน์จริง"
และคุณป๊อปเตือนใจว่า
"อย่าลืมว่า AI ได้ขึ้นราคาอัพเดตเป็นหลายชั่วโมงเลย เราไม่จำเป็นต้องรู้ทุกอย่าง แต่เราต้องรู้ว่าจะหยิบเครื่องมือไหนมาใช้"

คำถามสำหรับคุณ

• วันนี้คุณได้เรียนรู้อะไรใหม่บ้าง?
• ทักษะไหนที่คุณต้องพัฒนาเพิ่มเติม?
• คุณจะเริ่มต้นลงมือทำอย่างไร?

โลกกำลังเปลี่ยนแปลงเร็วกว่าที่เคย คำถามไม่ใช่ว่า "จะเปลี่ยนไหม" แต่คือ "จะปรับตัวทันไหม"
ถึงเวลาลงทุนกับตัวเอง ไม่ว่าจะเป็นการเรียนรู้ทักษะใหม่ ทั้ง Hard Skills, Soft Skills การทำความเข้าใจการเงินที่ถูกต้อง ทุกอย่างเริ่มต้นได้ตั้งแต่วันนี้ ร่วมสร้างทักษะให้กับบุคลากรในโลกยุคใหม่ กับการเรียนของเราได้ที่  www.thenexthumansskills.com

แนะนำหลักสูตรเรียนรู้กับ The Next Humans Skills